Kalp Tümörü (Miksoma)

Kalp Tümörü (Miksoma) için belirtiler, tanı, cerrahi ve iyileşmeyi anlatıyoruz. Ameliyat güvenliği, olası riskler ve takipte pratik rehber.
🔊 Bu içeriği dinleyin
Yükleniyor...

 

Kalpte gelişen kitlelerin tanısından tedavisine uzanan bu rehberde, en sık görülen primer tümör olan Kalp Tümörü (Miksoma) başta olmak üzere cerrahi yaklaşımı adım adım ele alıyoruz. Önce miksoma nedir sorusuna açıklık getirip, sık görülen kalp tümörü belirtileri üzerinden ne zaman hekime başvurulması gerektiğini netleştireceğiz. Ardından tanı sürecinde ekokardiyografi ve ileri görüntüleme basamaklarını, ameliyat öncesi hazırlık ilkelerini ve kalp içi kitle ameliyatı için güvenli planlamayı paylaşacağız.

Operasyon bölümünde, özellikle atrial miksoma ve sol atriyal miksoma için uygulanan teknikleri, yani çağdaş miksoma cerrahisi adımlarını anlaşılır bir dille özetleyeceğiz. Son bölümde ise iyileşme takvimi, olası komplikasyonlar, nüks riski ve düzenli kontrol stratejileriyle kardiyak tümör tedavisi sürecinin bütününü değerlendirecek; doğru zamanda yapılan kalp tümörü ameliyatı ile uzun dönem sonuçları nasıl iyileştirebileceğimizi anlatacağız.

Kalp Tümörü (Miksoma) Nedir?

Öncelikle, kalpte gelişen iyi veya kötü huylu kitleleri nasıl ayırt edeceğimizi tanımlarız; ardından klinik belirtileri ve tanıya giden yolu adım adım açıklarız. Şüphelenmemizi sağlayan başlıca işaretler çoğu zaman eforla artan nefes darlığı, bayılma eğilimi ve emboli tablolarıdır; bu nedenle olası kalp tümörü belirtileri için sistematik bir sorgulama yaparız. Böylece tanıdan tedavi planına uzanan yaklaşımımızı netleştiririz.

Miksoma nedir?

En sık görülen primer kardiyak kitle genellikle kulakçıkta köken alır ve jelatinöz yapısıyla kapağa sallanarak akımı engelleyebilir. Kısaca miksoma nedir sorusunu, “çoğu iyi huylu, fakat yerleşimi nedeniyle ciddi sonuçlar doğurabilen intrakardiyak kitle” şeklinde yanıtlarız. Erken saptandığında, planlı miksoma cerrahisi ile güvenli şekilde çıkarılmasını hedefleriz.

Kardiyak tümör tipleri ve görülme sıklığı

Primer lezyonlar nadirdir; erişkinlerde çoğunlukla iyi huyludur. Sekonder (metastatik) odaklar ise daha seyrektir ancak agresiftir. Tanısal algoritmada ekokardiyografi ile başlar, gerekirse ileri görüntüleme ekleriz.

Başlık

Kısa Bilgi

Nasıl İlerleriz?

İyi huylu kitleler

Miksoma, lipom, papiller fibroelastom

Eko ile saptar, riskine göre planlarız

Kötü huylu kitleler

Sarkom vb.

Multidisipliner değerlendirme yaparız

Metastatik odaklar

Akciğer, meme, böbrek kaynaklı

Primer odağı ve kalbi birlikte yönetiriz

Atriyal miksoma ve sol atriyal miksoma özellikleri

Genellikle sol kulakçıkta yerleşen atrıyal miksoma, mitral akımı mekanik olarak bozabilir. Özellikle sol atriyal miksoma olgularında emboli riski ve ani obstrüksiyon olasılığı nedeniyle vakit kaybetmeden cerrahi planlarız. Bu bağlamda, seçilmiş hastalarda hedefimiz güvenli bir kalp içi kitle ameliyatı uygulamak; uygun endikasyonda ise anatomik çıkarımı sağlayan kalp tümörü ameliyatı protokolünü izlemektir. Nihayetinde, görüntüleme ve risk sınıflamasına dayalı kişiselleştirilmiş kardiyak tümör tedavisi ile fonksiyonel iyileşmeyi hızlandırmayı amaçlarız.

Kalp Tümörü Belirtileri ve Ne Zaman Başvurmalı?

Kalpteki kitleleri erken fark etmek için belirtileri sistematik izlemeliyiz. Klinik ilerleme hızlı olabilir; bu yüzden adım adım değerlendirme ve zamanında başvuru hayati önem taşır. Sık sorulan miksoma nedir sorusuna kısaca: kalpte gelişen iyi huylu bir kitle tipidir; en çok atriyal miksoma, özellikle sol atriyal miksoma olarak karşımıza çıkar.

Yaygın kalp tümörü belirtileri

  • Öncelikle kalp tümörü belirtileri: eforla artan nefes darlığı, çarpıntı, düzensiz nabız, göğüs ağrısı.
  • Ani başlayan baygınlık, baş dönmesi, özellikle oturup kalkınca kötüleşme.
  • Açıklanamayan kilo kaybı, düşük dereceli ateş, gece terlemesi.
  • Kol-bacakta ani güçsüzlük, konuşma bozukluğu, görme kaybı gibi pıhtı atımı bulguları.
  • Kalp üfürümü yeni saptanması.

Acil değerlendirme gerektiren uyarı işaretleri

Aşağıdaki durumlarda beklemeden acile başvurmalıyız:

  • Ani nörolojik kayıp (inme şüphesi).
  • Şiddetli nefes darlığı veya istirahatte göğüs ağrısı.
  • Senkop (tam bayılma) ve travma riski.

Uyarı işareti

Ne yapmalıyız

Zamanlama

Ani felç bulgusu

112’yi arayıp en yakın inme merkezine gitmeliyiz

Hemen

İstirahatte nefes darlığı

Acil servise başvurmalıyız

Saatler içinde

Tekrarlayan bayılma

Kardiyoloji değerlendirmesi planlamalıyız

24-48 saat

Risk faktörleri ve kimler risk altında

  • Ailede benzer kitle öyküsü, genetik sendromlar.
  • Orta-ileri yaş, kadın cinsiyet (özellikle miksomalar).
  • Emboli öyküsü, açıklanamayan kalp yetmezliği bulguları.

Erken başvuru sonrası izleyeceğimiz yol haritası nettir: görüntüleme (transtorasik/TEE), emboli riski değerlendirmesi ve uygun tedavi planı. Gerekli durumlarda cerrahi seçenekler olan miksoma cerrahisi, kalp içi kitle ameliyatı ve kapsamlı kardiyak tümör tedavisi gündeme gelir. Şüpheli bulgularla karşılaşırsak gecikmeden merkezimize yönlenmeli; uygun adaylarda zamanında kalp tümörü ameliyatı ile komplikasyon riskini azaltmalıyız.

Tanı Süreci: Adım Adım Değerlendirme

Bu bölümde, olguyu hızlı ve güvenli biçimde netleştirmek için izlediğimiz yol haritasını paylaşıyoruz. Önce öykü ve risk profiliyle başlar, ardından sistematik testlerle tanıyı kesinleştiririz. Gerektiğinde cerrahi planlamaya köprü kurarız; böylece zaman kaybetmeden ilerleriz. Ayrıca, olası cerrahi seçenekler için kalp tümörü ameliyatı ve miksoma cerrahisi gerekliliğini de erken safhada öngörürüz.

“Belirsiz bir kitle gördüğümüzde, önce kanıta dayalı tanıyı tamamlar, sonra müdahale sırasını belirleriz.”

Fizik muayene ve laboratuvar incelemeleri

İlk adımda ayrıntılı öyküde kalp tümörü belirtileri sorgular, vital bulguları ve üfürümleri değerlendiririz. Tam kan sayımı, CRP, troponin, D-dimer gibi testleri çalışır; eşlik eden enfeksiyon, emboli riski ve paraneoplastik ipuçlarını ayıklarız. Bu aşama, olguyu görüntülemeye doğru yönlendiren filtre görevi görür.

Ekokardiyografi, kardiyak MR ve BT ile görüntüleme

Öncelikle transtorasik, gerektiğinde transözofageal ekokardiyografi ile kitleyi lokalize ederiz. Kardiyak MR doku karakterizasyonu sağlar; BT ise kalsifikasyon ve yayılımı aydınlatır. Bu veriler, potansiyel kalp içi kitle ameliyatı ve bütüncül kardiyak tümör tedavisi planını isabetli kılar. Şüphe varsa, atriyal miksoma ve hatta sol atriyal miksoma olasılığını netleştiririz.

Ayırıcı tanı: trombüs mü, tümör mü?

Aşağıdaki kıyasla, hedefe yönelik karar alırız ve “miksoma nedir?” sorusunu klinik kanıtla cevaplarız:

Özellik

Trombüs

Tümör

Klinik bağlam

Atriyal fibrilasyon, staz

Sistemik emboli, konstitüsyonel belirtiler

Görüntüleme

Düşük vaskülarite, mobil olabilir

Saplı, jelatinöz yapı, heterojen sinyal

Yanıt

Antikoagülasyonla küçülebilir

Cerrahi eksizyon gerektirebilir

Sonuç olarak, ayırıcı tanı netleştiğinde zamanlamayı belirler, gerektiğinde hızlı müdahale için ekip ve altyapıyı hazırlarız.

Ameliyat Öncesi Hazırlık

Hazırlık sürecini adım adım ve şeffaf biçimde yöneterek güvenliği en üstte tutuyoruz. Öncelikle olgunun risk profilini çıkarıyor, görüntüleme ve laboratuvar verilerini birleştiriyor, ardından operasyon stratejimizi netleştiriyoruz. Böylece kalp tümörü ameliyatı ve miksoma cerrahisi için doğru zamanlama, doğru ekip ve doğru teknikle ilerliyoruz.

Ameliyat planlaması ve cerrahi ekip seçimi

Ön değerlendirmede BT/MR, TTE/TEE ve bazen kateterizasyonu entegre ediyoruz. Eşlik eden kapak sorunları, olası emboli riski ve tümör pedikülü gibi ayrıntılar planı belirler. Deneyimli merkez ve multidisipliner kurul ile kardiyak tümör tedavisi yol haritasını çiziyor, olası atriyal miksoma senaryolarında kesi tipi, kardiyopulmoner bypass stratejisi ve rezeksiyon sınırını netliyoruz.

İlaç düzenlemeleri ve anestezi değerlendirmesi

Antikoagülan ve antiagreganları kanama/emboli dengesine göre düzenliyor, beta bloker, ACE inhibitörü ve diyabet ilaçlarını bireyselleştiriyoruz. Anestezi ekibi hava yolu, hemodinamik hedefler ve TEE kullanımını önceden planlar. Semptom öyküsünü ayrıntılandırır, özellikle tekrarlayan senkop, dispne veya emboliyle ilişkili kalp tümörü belirtileri sorgulanır. Şüpheli sol atriyal miksoma olgularında giriş-çıkış stratejisini ve kalp içi kitle ameliyatı sırasında beyin korumasını önceden belirleriz.

Ameliyat öncesi yaşam tarzı ve beslenme önerileri

Son 2 hafta sigarayı bırakmayı, tuz kısıtlamasını ve hafif yürüyüşleri öneriyoruz. Ameliyattan 6–8 saat önce açlık, berrak sıvı protokolü ve bağırsak motilitesini koruyan hafif içeriklerle beslenmeyi tercih ediyoruz. Eş zamanlı farkındalık eğitimi verir, hastaya kısa bir “miksoma nedir” bilgilendirmesi ve onam sürecini sunarız.

Adım

Ne yapıyoruz?

Planlama

Görüntüleme + kurul kararı; teknik ve kesi seçimi

İlaç

Antikoagülan/antiplatelet ayarı; diyabet-HT optimizasyonu

Anestezi

TEE, monitörizasyon ve hemodinamik hedeflerin belirlenmesi

Yaşam tarzı

Sigaranın bırakılması, hafif egzersiz, açlık-sıvı protokolü

Eğitim

Riskler, zaman çizelgesi, taburculuk planı ve bakım sorumlulukları

Miksoma Cerrahisi: Kalp İçi Kitle Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Öncelikle ameliyat planını netleştirir, riskleri sınıflandırır ve hastayı bilgilendiririz. Özellikle atriyal miksoma ve olası sol atriyal miksoma olgularında, kan pıhtısı ve kapak tıkanması gibi acil durumları önlemek için hızlı hareket ederiz. Bu süreç, bir yönüyle kardiyak tümör tedavisi algoritmasının cerrahi ayağıdır; öte yandan hasta güvenliği için sistematik bir “nasıl yapılır” kılavuzunu izleriz.

Ayrıca, belirtiler açısından hastayı yeniden gözden geçirir, kayıtlara kalp tümörü belirtileri notlarını işleriz. Detaylı sınıflama ve bilgilendirme için “miksoma nedir” içeriğine de yönlendiririz. Nihayetinde, seçtiğimiz yaklaşım ile kalp içi kitle ameliyatı protokolünü uygulayarak güvenli bir miksoma cerrahisi yürütür; böylece planlanan kalp tümörü ameliyatı bütünlüğünü koruruz.

Cerrahi yaklaşımlar: sternotomi ve minimal invaziv seçenekler

  • Açık sternotomi ile geniş görüş alanı sağlar, kompleks kitlelerde güvenliği artırırız.
  • Minimal invaziv (mini-torakotomi/robotik) ile ağrıyı ve hastanede kalışı azaltırız.
  • Kararı; kitle yeri, boyutu, yayılımı ve eşlik eden kapak patolojisine göre veririz.

Adım adım miksoma cerrahisi (kardiyopulmoner bypass, rezeksiyon)

  • Kardiyopulmoner bypass kurar, kalbi durdururuz.
  • Sol/sağ atriyotomi yapar, kitleyi sapıyla birlikte blok halinde çıkarırız.
  • Kapak-yama onarımı gerekirse aynı seansta tamamlarız.
  • Tümör saçılımını önlemek için atraumatik, en-blok teknik kullanırız.

Olası intraoperatif riskler ve önleme stratejileri

  • Emboli: En-blok rezeksiyon, minimal manipülasyon, düzgün klempleme.
  • İletim bozukluğu: Septal dikişlerin derinliğini kısıtlama, gerekirse geçici pace.
  • Kanama: Keskin-delikli diseksiyon, hedefe yönelik hemostaz, kan koruma protokolleri.

Aşama

Amaç

Kritik İpucu

Bypass kurulumu

Güvenli cerrahi alan

Hava-filtresi ve sıcaklık kontrolü

Atriyotomi

Doğrudan erişim

Görüşü artıran retraksiyon

En-blok rezeksiyon

Saçılımı önleme

Sapın temiz sınırla çıkarılması

Onarım/kapama

Yapısal bütünlük

İnce dikiş, sızıntı testi

Not: Protokol, kanıta dayalıdır; ancak her hastada bireysel anatomiye göre özelleştiririz. Böylece kardiyak tümör tedavisi standardını hasta güvenliğiyle birleştiririz.

Ameliyat Sonrası Bakım ve İyileşme

“İyileşme bir süreçtir; her adımı planladıkça hızlanır ve güvenli hale gelir.”

Yoğun bakım süreci ve erken dönem izlemi

Ameliyattan sonra ilk 24–48 saati yoğun bakımda yönetiriz. Sürekli EKG, kan basıncı ve oksijen izlemi yapar, kanama ve ritim bozukluğunu erken saptarız. Gerekirse geçici pace, solunum desteği ve sıvı-elektrolit dengelemesini uygularız. Bu dönemde, operasyonun kalp tümörü ameliyatı kapsamında yapıldığı bilgisi, komplikasyon risk haritamızı belirler; özellikle atriyal miksoma çıkartımı sonrası emboli ve ritim açısından yakın takip yürütürüz.

Ağrı kontrolü, mobilizasyon ve yara bakımı

Ağrıyı çoklu analjezi ile kontrol eder, bulantı ve kabızlık profilaksisi ekleriz. İlk 6–12 saatte yatak içi egzersiz, 24. saatten sonra göğüs kemiğini koruyan mobilizasyon başlatırız. Yara bölgesini kuru ve temiz tutar, dren çıkışını izler, kızarıklık-sızıntı varsa fotoğraflayıp kayıt altına alırız. Bu sistematik yaklaşım, miksoma cerrahisi ve diğer kardiyak tümör tedavisi sonrası komplikasyonları azaltır; ayrıca kalp içi kitle ameliyatı geçirenlerde pulmoner egzersizlerle atelektazi riskini düşürürüz.

Taburculuk kriterleri ve evde bakım planı

Taburculuk için ritmin stabil, ağrının kontrol altında, yürüme mesafesinin artmış ve enfeksiyon bulgusunun olmaması gerekir. Evde, 6 hafta sternum korunumu (öksürürken yastıkla destek), günde 3–4 kez spirometre, protein ağırlıklı beslenme ve düzenli yürüyüş öneririz. Uyarı işaretleri olarak ateş, ritim düzensizliği, nefes darlığı ve yeni başlayan kalp tümörü belirtileri benzeri semptomlarda acil başvuruyu vurgularız.

Patoloji raporunda sol atriyal miksoma doğrulandıysa nüks izlem protokolünü planlar, yıllık EKO’yu standardize ederiz; hasta eğitiminde “miksoma nedir?” sorusunu kısa ve anlaşılır materyallerle yanıtlarız.

Karar desteği için kısa karşılaştırma:

  • Normal iyileşme: hafif ağrı, kuru yara, artan egzersiz kapasitesi
  • Uyarı bulguları: ateş >38°C, pürülan akıntı, senkop, kalıcı aritmi

Kısa tablo: | Durum | Beklenen | Eylem | | Stabil ritim | NSR, nabız 60–90 | Evde izlem | | Yara değişikliği | Minimal kabuk | Fotoğraf + cerrahi ekiple paylaşım | | Dispne | Hafif eforla | Pulmoner egzersiz artır | | Şiddetli çarpıntı | Düzenli değil | 112 / acil başvuru |

Komplikasyonlar, Nüks ve Uzun Dönem Takip

Ameliyat ve takip sürecini adım adım planlayarak riskleri azaltırız. Özellikle kalp içi kitle ameliyatı sonrası erken ve geç dönem izlem çok kritiktir. Ekip olarak eğitim verir, tetkikleri zamanında yapar ve soruları netleştiririz; örneğin “miksoma nedir” bilgisini ameliyat öncesinde sade biçimde aktarırız.

Olası komplikasyonlar ve yönetimi

  • Kanama, tamponad, ritim bozukluğu ve inme riski erken dönemde artabilir; biz drenajı, ritim izlemini ve antikoagülasyonu protokole göre yönetiriz.
  • Enfeksiyon için yara bakımı ve antibiyotik profilaksisine uyarız.
  • Nörolojik bulgular, nefes darlığı veya göğüs ağrısında acil değerlendirme yaparız.
  • Bu bütüncül yaklaşım, cerrahi sonrası kardiyak tümör tedavisi kalitesini yükseltir ve hedeflediğimiz güvenli iyileşmeyi destekler.
  • Girişimin kapsamı ve teknik ayrıntılar, uyguladığımız miksoma cerrahisi ile prosedüre göre değişir.

Nüks riski, takip sıklığı ve kontroller

  • Nüks nadirdir; ancak özellikle ailesel olgularda riski ciddiye alırız.
  • Eko kontrollerini 1., 3.-6., 12. ay ve ardından yıllık olacak şekilde planlarız; gerektiğinde BT/MRG ekleriz.
  • Özellikle atriyal miksoma öyküsünde ikinci odağı dışlamak için sağ-sol boşlukları dikkatle tararız; şüphede sol atriyal miksoma açısından ileri görüntüleme isteriz.

Dönem

Kontrol

Odak Noktaları

0–30 gün

EKO + EKG

Pıhtı, ritim, perikard sıvısı

3–6 ay

EKO

Kalan kitle, kapak fonksiyonu

12 ay

EKO/MRG

Nüks taraması

Yıllık

EKO

Uzun dönem yapı ve fonksiyon

Yaşam kalitesi, aktiviteye dönüş ve koruyucu öneriler

  • İlk 4–6 haftada göğüs kemiği korunumu, yürüme ve solunum egzersizleriyle ilerleriz; ağır kaldırmayı ve ani zorlanmayı kademeli başlatırız.
  • Kardiyak rehabilitasyonla işe ve spora güvenle döneriz; tansiyon, diyabet ve kolesterol kontrolünü sıkı tutarız.
  • Ateş, çarpıntı, eforla bayılma veya yeniden gelişen kalp tümörü belirtileri olursa ivedi başvuruyu öneririz.
  • Tıbbi belgelerde kalp tümörü ameliyatı bilgisi bulunmalı; dental işlemler öncesi hekime bildirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Kalp miksoması nedir, kimlerde görülür ve hangi belirtilere yol açar?

Kalp miksoması, kalbin primer iyi huylu tümörleri arasında en sık görülen tiptir ve olguların çoğu sol kulakçıkta, özellikle de interatriyal septum üzerinde bir sapla yerleşir. En çok 30–60 yaş arasında ve kadınlarda biraz daha sık rastlarız; nadiren ailesel (Carney kompleksi) yatkınlık olabilir. Belirtiler tümörün yeri ve hareketliliğine göre değişir: eforla artan nefes darlığı, çarpıntı, göğüs ağrısı, bayılma ve pozisyonla değişen yakınmalar tipiktir. Tümörden kopan parçalar beyin, böbrek veya periferik damarlara giderek inme ya da emboliye neden olabilir. Bazı hastalarda ateş, halsizlik, kilo kaybı ve kansızlık gibi sistemik bulgular da görürüz. Tanı konduğunda, emboli ve ani tıkanma riski nedeniyle cerrahi olarak çıkarmayı ivedilikle planlarız.

Kalp tümörü (miksoma) tanısını nasıl koyuyoruz ve hangi tetkikleri kullanıyoruz?

Tanıda ilk basamak genellikle transtorasik ekokardiyografidir; bununla kalpteki kitleyi, boyutunu, sapını ve kapaklarla ilişkisinin dinamik etkilerini ayrıntılı biçimde değerlendiririz. Görüntü kalitesinin yetersiz olduğu ya da daha ayrıntıya ihtiyaç duyduğumuz durumlarda transözofageal ekokardiyografi yaparız. Manyetik rezonans görüntüleme ve bilgisayarlı tomografi, tümörün doku karakteristiğini, yayılımını ve cerrahi planlamayı destekler. 40 yaş üzerindeki veya risk faktörü olan hastalarda ameliyat öncesi koroner anjiyografi ile damar durumunu inceleriz. Ayırıcı tanıda intrakardiyak trombüs ve diğer nadir tümörleri dışlarız. Klinik öykü, muayene ve laboratuvarla birlikte bu yöntemleri bir arada kullanarak hızlı ve güvenilir bir tanısal yol izleriz.

Miksoma ameliyatı nasıl yapılır, hangi cerrahi teknikleri ve hazırlıkları uyguluyoruz?

Ameliyat genel anestezi altında, çoğunlukla median sternotomi ile gerçekleştirilir ve kalp-akciğer makinesi eşliğinde kalbi geçici olarak durdurarak güvenli alan oluştururuz. Tümörü, genellikle saplandığı interatriyal septumdan, çevresindeki sağlam doku payıyla birlikte çıkarır; oluşan defekti perikard veya sentetik yama ile onarırız. Tümörün manipülasyonunu minimal tutarak emboli riskini azaltırız. Uygun olgularda sağ mini torakotomi veya robotik cerrahi gibi minimal invaziv seçenekleri de değerlendiririz. Ameliyat süresi genellikle 2–4 saattir; çıkarılan doku mutlaka patolojiye gönderilir. Operasyon öncesi antikoagülan düzenlemesi, solunum ve beslenme optimizasyonu, enfeksiyon odağı taraması ve sigaranın bırakılması gibi hazırlıkları titizlikle yönetiriz.

Ameliyat sonrası iyileşme süreci, olası riskler ve nüks olasılığı nedir; nasıl takip ediyoruz?

Ameliyat sonrası hastalarımızı genellikle 24–48 saat yoğun bakımda izler, toplamda 5–7 gün içinde taburculuğu hedefleriz. İlk haftalarda göğüs ağrısı, halsizlik ve kesi yerinde hassasiyet beklenen durumlardır; 4–6 hafta içinde günlük yaşama dönüş mümkündür. Olası komplikasyonlar arasında kanama, enfeksiyon, ritim bozuklukları (özellikle atriyal fibrilasyon), inme, böbrek fonksiyon değişiklikleri ve nadiren kapak sorunları yer alır. Deneyimli merkezlerde ameliyata bağlı mortalite düşüktür. Sporadik miksomalarda nüks oranı düşük (yaklaşık %1–5) iken, ailesel sendromlarda daha yüksek olabilir. İlk 3–6 ayda ekokardiyografi ile kontrol eder, sonrasında yıllık takip planlarız. Ritim bozukluğu gelişmedikçe rutin antikoagülasyon gerekmez; kardiyak rehabilitasyon ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarını öneririz.